hartenhangers
Hoe ga ik om met een mantelzorger?

Hartenkreet van een zorgverlener

Maritza werkt bij De Rijnhoven in Utrecht. Daar verzorgt ze regelmatig workshops voor familieleden en mantelzorgers van bewoners. Ook begeleid ze thuiswonende echtparen, waarvan één van de partners dementie heeft. Het blijkt dat veel mantelzorgers vaak worstelen met bagatelliserende opmerkingen van 'buitenstaanders'.

Onbegrip en vooroordeel 

"In mijn workshops hoor ik regelmatig hoeveel onbegrip er is tegenover mensen met dementie", vertelt Maritza. "En dan bedoel ik vanuit de omgeving. De 'goedbedoelende' opmerkingen van vrienden, buren en zelfs familieleden, waardoor een mantelzorger zich juist onbegrepen voelt en twijfels krijgt. Zoals die mevrouw, wiens man dementie heeft en in De Rijnhoven woont. Zij vertelde mij onderstaand verhaal."

Wat is hij nog goed!
'Veel mensen die mijn man hier af en toe eens bezoeken, zeggen na afloop: "Wat is hij nog goed!" Ze zien hem een uurtje en dan is hij vrolijk en praat gezellig mee. Maar ze hebben geen idee hoe het echt met hem gaat. Met die opmerkingen doen ze mij zo'n pijn. Ze erkennen niet wat ik allemaal met hem heb meegemaakt en maken ook dat ik me schuldig ga voelen dat hij nu in het verpleeghuis woont. Ook twijfel ik dan of ik er wel goed aan gedaan heb. Hoe voorkom ik dat mensen zo gemakkelijk oordelen?'

Ze zien hem een uurtje en hebben geen idee hoe het echt met hem gaat

twee vrouwen drinken koffie illustratie

Luisteren en een handje helpen

"Ik neem aan dat deze hartenkreet jullie bekend voorkomt", zegt Maritza. "Ik denk dat onze samenleving pas echt dementievriendelijk is als ook vrienden en kennissen zien en begrijpen hoe ingrijpend dementie je leven verandert. Het zou fijn zijn als ze luisteren, steunen en een handje helpen. En minder snel zijn in het geven van een oordeel of mening. Ik hoor meer bagatelliserende reacties, ook ten opzichte van thuiswonende mensen met dementie."

Martitza geeft nog een voorbeeld uit haar praktijk: "Ik begeleid een thuiswonend echtpaar met samen leven met dementie. De vrouw heeft de diagnose dementie gekregen en heeft veel moeite om deze te accepteren. Als ze bij haar damesclubje is, zegt een van de andere dames tegen haar: 'wat vergeet je toch veel, je lijkt wel dement!' 'Ze begrijpen me niet', zegt ze dan tegen mij, 'dan ga ik er niet over praten'. Hartverscheurend vind ik dat!"

Bespreekbaar maken van dementie

"Het is een vorm van ontkenning en afweer, neem ik aan", zegt Maritza. "Maar het is erg schadelijk voor het proces van verwerking en acceptatie van betrokkenen. Het komt zelfs voor dat een buurvrouw de 'goede' raad geeft dat nadere diagnostiek onzin is of ondersteuning van de dagbesteding nog te vroeg. Soms wordt deze raad eerder opgevolgd dan die van professionals of anderen met meer verstand van zaken. Het gaat mij hier dus vooral om de sociale acceptatie van (mensen met) dementie en hun mantelzorgers."

Uit het verhaal van Maritza blijkt hoe belangrijk het is dat dementie in onze samenleving bespreekbaar wordt gemaakt. En dat we als maatschappij begrijpen wat de impact van dementie is op onze samenleving. Met een klein beetje moeite kunnen we veel voor mensen met dementie én hun mantelzorgers betekenen!

Wil jij ook meer leren over dementie en hoe je daar mee omgaat? Doe dan onze gratis online training GOED omgaan met dementie.

Samen wandelen